AIDS Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

AIDS Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
AIDS Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

AİDS günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Bu viral hastalık ilk olarak Afrikada yeşil maymunlardan izole edilmiştir. Daha sonra muhtemelen maymun kanından insanlara atladığı ve ilk Afrika’dan Haiti’ ye, oradan da U.S ye geçtiği rapor edilmektedir, ilk AİDS vakası 1981 yılında rapor edilmiş, 1991 de 200 binden fazla vakaya ilişkin doküman oluşmuştur.
AiDS’e neden olan ajan, Human Immunode-ficiency Virüs HIV dir. HIV enfeksiyonunun geç belirtisi olan AİDS, virüsün alınmasından sonra birkaç ay ile 10 yıl arasında gelişmektedir.
ABD de AİDS ile ilgili raporlarda hastalığın erkeklerde kadınlardan daha yaygın olduğu, enfekte toplumun %8 nin kadın ve bu kadınların çoğunun doğurganlık çağında olduğu rapor edilmektedir. AİDS li kadınların %50 sine hastalığın HIV ilaçlardan ve kontamine iğnelerden geçtiği tahmin edilmektedir. AİDS’li kadınların yaklaşık %20 sinde etiyoloji bilinmemektedir. Kadınlarda AİDS in cinsel yolla geçişi %30 oranındadır. HIV enfeksiyonlu kadınların yaklaşık %10 nun virüsü; cerrahi işlem, çocuk doğumu ya da siklusa ait kanama bozuklukları nedeni ile yapılan jinekolojik kontrollar sırasında aldığı tahmin edilmektedir.
aids hıv

HIV enfekte kadın insidansı giderek artmaktadır. Kadınlar AİDS’İ daha çok bir erkek hastalığı olarak gördükleri için doktora gitmekte, dolayısı ile tanıda gecikirler.
HIV li kadından doğan bir bebeğin anneden virusu alma şansının %65 olduğu bildirilmektedir. Bu nedenle şüpheli durumlarda gebe kalmadan önce AİDS testinin yapılması önerilmektedir.
HIV enfeksiyonundan korunmanın en iyi yolu tek eşli cinsel yaşamdır. HIV pozitif kişilerden AİDS alma riski, güvenli seks uygulamaları ile azalır. Kondom, spermisidler, servikal kap ya da diyafram, vücut sekresyonları ile teması önler. Bu bariyer yöntemlerin kombine kullanımı daha güvenli bir koruma sağlar. Örneğin, erkeğin kondom, kadının diyafram kullanması gibi.

Bir kadına AİDS testi yapılması gereken durumlar:

  • Eğer esrar kullanmış ya da kullanıyor ise
  • Cinsel eşi esrar kullanıyor ise
  • Birden daha fazla kişi ile cinsel ilişkiye girdi ise
  • Başkaları ile de cinsel ilişkiye giren cinsel eşi varsa
  • CYBH hikayesi varsa
  • Kontrolsüz kan nakli yapıldı ise
  • Zayıflama, ateş, diyare ya da lenf glandlarında şişme varsa

Patoloji - AIDS

HIV vücut hücrelerine hücum ederek hücrelerde çok sayıda değişime neden olur. Muhtemelen tüm vücuda yayılabilmek için HIV, makrofaj ve monositlere saldırarak hücrelerde değişik bir fizyopatoloji yaratırlar. Inkubasyon periyodu üç-den altı aya kadar değişir hatta semptomlar gözden kaçacak kadar hafif olabilir. Semptomların görülmesinden ya da HIV enfeksiyonunun AİDS e dönüşmesinden önce aylar hatta yıllar geçebilir. AİDS virüsünün taşınması, enfekte kişilerin vücut sekresyonlarının diğer kişilerin vücutlarına girmesi ile olur. Semen, kan, feçes, vajinal sekresyon, tükrük ve meme sütü, virüsün kişiden kişiye taşınmasını sağlayan vücut salgılarıdır. Semen ve kan, virüs için en bilinen geçiş kaynaklarıdır.

Aids Tedavi

AiDS’in kesin tedavisi olmadığı bilinmektedir. Ancak genel sağlığı geliştirmek; fırsatçı enfeksiyonları önlemek, kontrol ve tedavi etmek; vücut dengesini korumak genel olarak yapılması gereken tıbbi yaklaşımlardır.  Bunun yanında pnomoni ve diğer enfeksiyonların önlemek için antibiyotik tedavisi de başlanabilir.

aids korunma

Aids Korunma

Daha çok cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri cinsel eşin cinsel hikayesidir. Cinsel yolla bulaşmayı önlemenin en etkili ve tek çaresi ise tek eşli cinsel yaşam olarak görülmektedir. Bunun ötesinde cinsel hikayesi bilinmeyen kişilerle ilişkiye girenler için şu öneriler getirilebilir;

  • Cinsel ilişki sırasında kaliteli kondom kullanmak
  • Cinsel ilişkiden önce, vücut direncini düşüreceği için uyarıcı ilaç ve alkol kullanmamak
  • Cinsel ilişkiden hemen sonra sabun ve su ile yıkanmak, vajınal duş yapmak
  • Şüpheli kişiler ile cinsel ilişkiye girmemek.

Cinsel yaşamla ilgili bu önerilerin dışında alınması gereken genel önlemler şunlardır; Kan ve organ bağışında AİDS testinin yapılmış olmasına dikkat etmek, tek kullanımlık iğne ve enjektör kullanmak, tüm cerrahi aletlerin diş tedavisi dahil steril olmasını sağlamak, manikür, pedikür, kulak deldirme ve döğme gibi işlemlerde kullanılan aletlerin steril ya da tek kullanımlık olmasına dikkat etmek, vajinal muayene sırasında kullanılan pensler, spekulum ve eldivenlerin tek kullanımlık ya da steril olmasını sağlamak, ele şüpheli kan bulaşmış ise hemen su ve sabunla yıkamak ve HIV pozitif olan kadınların gebe kalmasını önlemek.