Fibrokistik Meme Hastalığı

Fibrokistik Meme Hastalığı
Fibrokistik Meme Hastalığı

Memenin fibrokistik hastalığı (değişikliği) nedir?

Memenin fibrokistik değişikliği, doğurganlık yaşındaki bayanlarda görülen, sıklıkla memede ele gelen kitlesel oluşumlar ve ağrı ile ortaya çıkan, iyi huylu bir durum. 30 - 50 yaşlar arasında daha sık rastlıyoruz. Araştırmalara göre yirmili yaşlarda kadınların % 70'inde, otuzlu yaşlarda % 60'ında görülebiliyor. Menopoz sonrasında ise görülme sıklığının azaldığını gözlemliyoruz. Aslında bu gerçek bir hastalık değil, hormonlardaki dalgalanmalara bağlı ortaya çıkan bir değişiklik. Böyle bir durum sizde de varsa yalnız değilsiniz; menopoz öncesi kadınların % 50'si hayatlarının bir döneminde bunu yaşıyorlar.

Böyle bir durumda memenizde bir veya birkaç kitle hissedebilirsiniz. Bu kitleler genellikle çok miniktirler ancak bazen golf topu büyüklüğüne ulaşanlar da olabilir. Kitleler ağrı ve hassasiyet yapabilir. Özellikle adet başlangıcından bir veya iki hafta öncesinde bu yakınmalarda ciddi artışlar olabilir. Yakınmalar ve kitleler adet ile birlikte azalabilir, tamamen kaybolabilir veya hiçbir değişiklik olmaksızın devam edebilir.

Her adet döneminde, hormon seviyeleri değişerek memenin süt üreten bezlerini hamilelik gerçekleşecekmiş gibi hazırlar. Eğer hamilelik gerçekleşmezse vücut genellikle bu sıvıyı tekrar emer. Ancak fazla sıvı 'kist' denilen yapılar şeklinde organize olur ve zaman içinde bağ dokusu ile sınırlanan bu yapılar kalıcı kitleler yani fibrokistik değişiklikler olarak kalır.

Fibrokistik değişiklikler sizi meme kanseri açısından yüksek risk grubuna sokmaz ancak gelişen bir meme kanserinin tanısında zorlaştırıcı ve geciktirici bir sebep olabilir.

Fibrokistik Meme Hastalığı Belirtileri

  • Ağrılı hassas meme kitleleri (tek veya çok sayıda, bir veya her iki memede)
  • Şişme, gerginlik, hassasiyet (tek yada her iki memede)
  • Adet öncesi veya sırasında daha da şiddetlenen ağrı
  • Başlangıçta meme kanserine bağlı kitlelerden ayırt edilemeyen kitleler.

Kimler fibrokistik meme değişikliği riski taşır?

Risk faktörleri ve oluşumunu hazırlayan faktörler halen tam bilinmiyor. Bazı çalışmalar çok miktarda kafein (kahve, çay ve çikolata) ve sigara tüketiminin fibrokistik değişikliklerle bağlantılı olduğunu ve görülme sıklığını artırdığını göstermiştir.

Fibrokistik Meme Hastalığı Korunma:

Kesin neden bilinmediğinden, korunma kişinin diyetine, kafein kısıtlamasına ve aktif yada pasif sigara içiciliğinin önlenmesine dayandırılır. Muhtemel meme kanserinin atlanmaması için düzenli doktor kontrollerinin yanı sıra kişinin kendi kendine meme muayenesi alışkanlığını edinmesi de gereklidir. Şüpheli her meme kitlesi mutlaka doktora danışılmalıdır. Bazı şüpheli durumlarda ince iğne biyopsisi ya da tam biyopsi doktor tarafından uygun görülebilir.
Aylık yapılan kendi kendine meme muayenesi bir zaman sonra mevcut meme içi oluşumların yerlerinin ve karakterlerinin hasta tarafından tanınmasını ve meydana gelebilecek her türlü değişimin erken fark edilmesini sağlar. Meme muayenesi adetten sonraki hafta içinde yapıldığında iyi sonuç verir. Adet düzensizliklerinin de doktora bildirilmesinde fayda vardır.
Günlük yapılan bazı egzersizler (yürüyüş, bisiklet çevirme, yoga vs.) memeye travma nedeni olabileceğinden dikkatli olunmalıdır. Fibrokistik değişikliği olan kadınlarda premenstrüel sendrom varsa bunun mutlaka ciddi biçimde tedavi edilmesi gerekir.

Memenin fibrokistik hastalığı

Önerilen diyet ve beslenme değişiklikleri:

· Diyetteki yağ miktarını tüm diyetin % 20'si olacak şekilde azaltmak (özellikle doymuş yağları -hayvansal yağlar-)
· Lif içeriği yüksek yiyecekleri tercih etmek (barsak geçiş zamanını, dolayısıyla da östrojen seviyesini azaltır)
· Yumurta, piliç ve süt ürünlerini azaltmak
· Soya protein ürünlerini daha çok tüketmek (tofu gibi)
· Çikolata, kahve, kolalı içecekler ve çayı azaltmak (kafein / metilksantinin tüm formlarını)
· Şeker, beyaz un ve tüm rafine yiyeceklerden kaçınmak.

Fibrokistik Meme Hastalığı Tanı

· Tanısal testler arasında mamografi, ultrasonografi ve cerrahi tanısal girişimler (biyopsi veya kist aspirasyonu -yani kistin içerisindeki sıvının boşaltılması-) sayılabilir. 
· Tıbbi değerlendirme ve meme muayenesi, gerektiğinde sayılan testler de yapılarak 6 ayda bir mutlaka tekrarlanmalıdır. Eğer ailede meme kanseri öyküsü varsa başka testler de gerekli olabilmektedir.
· Memelerdeki huzursuzluk, hassasiyet ve ağrıyı gidermek için soğuk kompresler faydalı olabilir.
· Meme boyutuna uygun, iyi saran ve destek yapan iç çamaşırları mutlaka giyilmeli ve gündüz gece çıkarılmamalıdır.
· Memelerin sarkmasına yol açabilecek sporlar ve aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Fibrokistik Meme Hastalığın Seyri:

Fibrokistik değişikliği olan kadınlarda düzensiz aralıklarla memedeki kitleler kaybolup tekrar ortaya çıkabilir, bazılarında ise hiçbir değişim olmaz ve sebat ederler. Bu değişiklikler genellikle kadınların hayatını veya sağlığını tehdit edici bir durum yaratmaz. Kistlerin meme içindeki yerleşimi, boyutları ve karakterleri doktor tarafından takip edilmelidir. Bazı kistler doktorun ofisinde aspire edilir ve kitle tamamen kaybolabilir. Eğer kitle aspirasyondan sonra kaybolmayıp boyut da değiştirmiyorsa ciddiye alınmalı daha ileri tetkik yapılmalıdır. Kistlerin karakterlerindeki değişimlerde tanısal girişimlere gerek duyulabilir. Çok nadir de olsa fibrokistik değişimler meme kanserinin tanısında gecikmelere yol açabilir. Periyodik doktor kontrolleri böyle bir durumun erken fark edilmesi ve gerektiğinde erken müdahale edilmesi bakımından çok önemlidir.