Kuduz Belirtileri ve Tedavisi

Kuduz Belirtileri ve Tedavisi
Kuduz Belirtileri ve Tedavisi

Hayvanlardan insanlara bulaşan ve merkezi sinir sistemini etkileyen bir hastalık olan kuduz belirtileri nelerdir? Kuduz hangi hayvanlardan bulaşır, nasıl tedavi edilir?

Kuduz bir hayvanın insanı ısırmasıyla bulaşan bir hastalık olan kuduz hastalığı, beyin ve omuriliği yani merkezi sinir sistemini doğrudan etkilediği için ölüme neden olan bir hastalıktır. Memeliler ve kuşların hücrelerinde yaşayan kuduz virüsü, hayvanın ısırmasıyla açılan yaradan girerek beyne kadar ilerlemektedir. Bu nedenle kuluçka süresi yaklaşık 10 gün ile 6 ay arasında değişiklik göstermekte olup, ısırılan yerin beyne yakınlığıyla doğru orantılıdır.

Kuduz Belirtileri Nelerdir?

Kuduz virüsü vücuda girdikten sonra kuluçka süresine bağlı olarak ilk belirtiler görülmeye başlamaktadır. Bu belirtiler;

  • İlk belirtiler: halsizlik, iştahsızlık, ateş, bağ ağrısı, boğaz ağrısı, bulantı, yutkunmada zorluk, ısırılan yerde kaşıntı, kuru öksürük.
  • Sudan korkma durumu
  • Saldırgan tavırlar sergileme
  • Hızlı nefes alma, salyada artış, sara krizleri, hiperaktif davranışlar

Tedavi edilmediğinde koma ve bunu takiben ölüm gerçekleşir.
Kuduz hastalığına yakalanan kişilerde görülen bazı davranışlar, merkezi sinir sisteminin etkilenmesinden dolayı görülmektedir. Hasta sergilediği davranışların bilincinde olmayıp, tabiri caizse virüs tarafından yönetilmektedir. Kuduz virüsünün vücuda girmesinden sonra yutma refleksi kaybolduğundan, su içerken boğulma hissi yaşayan insanlar ve hayvanlar sudan korkmaktadır. Bundan dolayı kuduz hastaları sudan kaçmakta ve su içmeye karşı isteksizlik göstermektedir. Bunun yanında, yutma refleksi kaybolduğundan salgılanan tükürüğü yutamayan hastaların ağzından bol miktarda salya akmaktadır.

Kuduz Belirtileri Nelerdir?

Kuduz Tedavisi

Kuduz hastalığının kuluçka döneminde uygulanan tedavi büyük çoğunlukla başarılı sonuçlar vermektedir. Bu sebeple kuduzdan şüphelenilen durumlarda mutlaka sağlık kontrolünden geçilmelidir. Hastalıktan şüphelenen kişilere, aşı ya da bağışık serum uygulanmaktadır. Etkisi zayıflatılan kuduz virüsü hayvanlara enjekte edilir ve hayvanların kan serumunun alınarak insanlara enjekte edilmesiyle hayvanın kanında bulunan antikorların kuluçka dönemindeki virüsleri öldürmesi amaçlanmaktadır. Ancak uygulanan bu yöntem geçici bağışıklık kazandırdığından hastalık tamamen iyileşmeyecektir.

Laboratuvar ortamında üretimi olan kuduz aşısı HDCV ile uygulanan koruyucu tedavi diğer tedavi yönteminden daha güvenli ve oldukça kolay bir şekilde uygulanmaktadır. 

Kuduz Hangi Hayvanlardan Bulaşır?

Kuduz hastalığı; hasta hayvanın ısırması ve yaralaması, tırmalaması, hayvanın salyasının açık yarayla veya göz, ağız ve buruna temas etmesi, kuduz hayvanın etinin ve sütünün tüketilmesi ile bulaşmaktadır. Ayrıca; çok küçük bir ihtimal olarak da insandan insana da bulaşabilmektedir.

Kuduz hastalığı; kurt, ayı, sırtlan, tilki, yarasa, çakal, kokarca, yaban kedisi ve kıl kurdu gibi vahşi hayvanlar ile aşılanmamış kedi, köpek, keçi, eşek, inek ve koyun gibi evcil memeli hayvanlardan bulaşmaktadır. Toplumda bilinenin aksine; sincap, fare, sıçan, tavşan ve hamster gibi kemirgenlerde kuduz virüsü bulunmamaktadır. Ayrıca; yılan, böcekler, kertenkele, balık ve kuş gibi hayvanlarda da asla kuduz virüsüne rastlanmamaktadır.

Kuduz Hangi Hayvanlardan Bulaşır?

Kuduzdan Korunma

Kuduz hastalığı bulunan hayvanlarda şu gibi durumlar gözlenmektedir;

  • Uysal bir hayvanın aniden huysuz, hırçın ve asabi hale dönüşmesi.
  • Şiddetli ısırma eğilimi
  • Işık ve suya karşı hassasiyet
  • Normalde tüketmediği gıdaları tüketme isteği
  • Aşırı idrar boşaltımı ve yara yerini kaşıma eğilimi
  • Hayvanın az ışıklı ve su bulunmayan ortamlarda daha sık bulunması
  • Yutkunamama, bol salya akıntısı, kasılmalar

Bu tür belirtiler gösteren hayvanlar görüldüğünde mümkün olduğunca uzak durulmalı, hiçbir şekilde temas etmemeli ve diğer insanların sağlığı için belediyelere, muhtarlıklara ya da gıda, il veya ilçe tarım ve hayvancılık müdürlüklerine bildirilmesi gerekmektedir. Bunun dışında; evcil hayvanların aşıları düzenli olarak yapılmalı, hastalık konusunda bildiklerinizi çevrenizdekilerle paylaşarak toplum olarak bilinçlenmenin sağlanması gerekmektedir.